Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032 in 5 integrale stappen

Opweg naar een menselijke, gezonde(re) en hoogwaardige samenleving voor iedereen.

Inleiding

Dat er een gezondheidssysteem moet komen is gezien de grote maatschappelijke en zorgproblemen, overduidelijk. Daarom kiest dit systeem voor een natuurlijke benadering, namelijk dat werken aan een gezonde(re) bevolking effectiever mensen sterker maakt, in plaats van alsmaar verdergaande veranderingen in de zorg- en hulpverlening.
De zorg snakt naar een vertrouwensvol toekomstperspectief, niet alleen in persoonlijke, menselijke en professionele zin maar vooral, omdat iedereen weet dat de wereld complexer wordt en voor grote keuzes staat.

Daarom draait In het Gezondheidssysteem NL alles om gezondheid. Uw Gezondheid staat op 1! Gezondheid is de primaire reflex en de zorg- en hulpverlening de cruciale backbone. Welke professional wordt hier niet door uitgedaagd. 

Alhoewel het Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032 bij haar eerste presentatie op 16 november 2022, bedoeld was als alternatief voor het huidige zorgstelsel, is het nu breder gericht op een gezonde(re) bevolking, op de integrale aanpak van zowel medische, mentale als maatschappelijke en sociale problemen, het behoud van top medische zorg en top sociale hulp en een collectieve aanpak van maatschappelijke problemen met een ziekte veroorzakend karakter.

Door alle maatregelen, aan het eind van ieder stap, te toetsen en in te voeren, bereiken we stap voor stap het Gezondheidssysteem NL. Zo maken we de bevolking gezond(er) hebben we weer echte topzorg- en hulpverlening (maar dan duurzaam) en leidt het ertoe dat  de groeiende zorgvraag tot stilstand komt, liever gereduceerd. Dat moment zou moeten aanbreken zo rond 2030.

De vijf integrale vijf stappen (innovatiegebieden) vormen de routemap die nodig is om die omslag te maken Deze zijn: overheidsinnovatie, burger- en buurt innovatie, kennisinnovatie, digitale innovatie en zorgvraaginnovatie.

De vijf integrale stappen om te komen tot een goed functionerend Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032 zijn wezenlijk en absoluut bepalend voor een succesvolle implementatie. Het invoeringsproces is gepland tussen 2023 tot 2032. Afzonderlijke stappen zullen veelal in verschillende departementen en sectoren tegelijkertijd moeten worden in- of doorgevoerd. Als dat lukt staat er in 2032 een functionerend Gezondheidssysteem NL. 

18 miljoen Nederlandse burgers spelen een centrale en formele rol in de opbouw en inrichting van het proces en het gezondheidssysteem. Dat impliceert dat ook zij invloed krijgen, meer kennis krijgen over gezondheid, gezond leven, ziektes en zorg- en hulpverlening. Daartoe krijgen zij tools, kennis en leermiddelen aangereikt om meer op eigen kracht gezond te leven, ziektes tijdig te herkennen, te voorkomen, uit te stellen of tijdig keuzes te maken uit het pallet met zorg- en hulpverlening, danwel beter voorbereid de huisarts te consulteren.
 
De landelijke overheid, regio's en de 350 gemeenten, alle organisaties en professionals in de zorg en de sociale sector spelen, samen met de burgers en bewoners, een essentiële rol in het opzetten van gezonde(re), sociale, gastvrije, sfeervolle en lerende wijken en buurten.

Als dat gaat lukken, dan heeft iedereen knap werk geleverd en hebben we een gezondheidssysteem.

Kijk eens bij de blauwe button 'kernpunten' bovenaan deze pagina. In het kort treft u het overzicht aan van de meeste maatregelen.

Maak van een 'probleem' een 'luxe'

"Het zou voor onze maatschappij een zegen zijn als we vergrijzing niet afschilderen als probleem, maar als een vorm van luxe."

"We zijn zo verwend geraakt met onze uitstekende zorgsystemen dat we het als vanzelfsprekend zijn gaan beschouwen dat we gewoon alle zorgvragen kunnen uitbesteden. Alsof het supermarktproducten zijn die we gedachteloos in onze winkelkar kunnen stapelen. En net als in een uitpuilende supermarkt lijkt daar ook in de gezondheidszorg geen grens aan te zitten. Voor iedere vorm van zwakte of onvolkomenheid zijn steeds meer systemen in het leven geroepen die met steeds meer vernuft van alles voor ons proberen op te lossen. We vragen als maatschappij zoveel van onze zorg dat iedere vorm van zelfredzaamheid erodeert. Iedereen patiënt. Dat is niet alleen onhoudbaar, maar ook onrechtvaardig. Het brengt de zorg voor de echt kwetsbaren, de mensen die echt niet zelfredzaam zijn, in het gedrang.

"We zijn van nature geneigd de blik te richten op de rode stippen, op de gezondheidszorg zelf, onderzoekend hoe we die nog verder kunnen verbeteren. Maar zou het zo kunnen zijn dat om echte gezondheidswinst te behalen, het niet de zorg zelf is die we nu moeten versterken, maar de wereld daarbuiten?"

Floris Alkemade, De Lapré lezing 2023

Stap 1: Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032

De overheid: Integreer 'gezondheid en gezond leven' en  alle vormen van zorg- en hulpverlening in één nieuw ministerie*


Op naar een gezond(er) Nederland: de overheid.
Dit is de eerste stap van in totaal 5 stappen om te komen tot een duurzaam functionerend Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032. Een cruciale stap. Absoluut noodzakelijk om de hindernissen te kunnen nemen en de uitdagingen aan te gaan.

Stap 1 is gericht op de herinrichting van de overheden op landelijk en departementaal niveau. Allereerst is het belangrijk dat de overheid Gezondheid Op 1 zet.

Uit tal van onderzoeken is duidelijk geworden dat veel zorg voortkomt uit activiteiten die bij andere departementen zijn belegd, maar een negatief effect hebben op de gezondheid van mensen, maar geen directe medische oorzaak hebben.

In stap 1 wordt voorgesteld te komen tot één nieuw departement, waar alles rond gezondheid, ziektes, sociale vraagstukken, alle vormen van zorg- en hulpverlening, publieke voorlichting en wetenschap en alles wat logischer wijze daarbij past zijn ondergebracht in het nieuwe departement. Dit impliceert dat delen van andere departementen worden geïntegreerd in dit nieuw te vormen departement. Daarnaast is het van cruciaal belang dat dit departement 'boven' de andere departementen is gepositioneerd.
Dit departement is tevens de 'thermometer', de bewaker van een krachtige de samenleving.

Dit departement kan dus andere departementen aanwijzingen geven, als de noodzaak daar is. Dit departement is vrij in haar handelen en kan andere departementen manen maatregelen te treffen ten gunste van de temperatuur in de samenleving.' Een soort KNMI...

Met de invoering van het 'gezondheidssysteem', ontstaat een nieuw ministerie Gezondheid met een nieuwe minister, die de eindverantwoordelijkheid krijgt voor een gezonde(re) bevolking.
Zo geven overheid en betrokken sectoren al een krachtig statement af aan de bevolking, instituten, koepels en externe partijen. 

Het integreren van gezondheid, gezond leven en alle vormen van zorg moet ook tot uitdrukking komen in de organisatie van de gemeentelijke en regionale overheid.

Door de komst van een nieuwe kabinet gloren er nieuwe kansen, ook bestuurlijk, en mogelijkheden om de betrokken sectoren te vernieuwen. 

Stap 1: is gebaseerd op de volgende kernpunten:

  1. Overheid besluit tot invoering van het Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032;
  2. De overheid zet Gezondheid Op 1, zonodig nog enkele jaren naast Economie; 
  3. Er wordt een onafhankelijke commissie ingesteld dit ten behoeve van een goede stroomlijning van de implementatie van de vijf integrale stappen van het Gezondheidssysteem NL in de periode 2024 - 2032. Deze commissie staat onder leiding van, wat mij betreft, Kim Putters (vz), Annemarie van Gaal en Jan Rotmans, aangevuld met burgers, professionals en experts; 
  4. De overheid besluit een nieuw Ministerie Gezondheid op te richten en een speciale minister Gezondheid en Welzijn aan te stellen;
  5. Het Ministerie bestaat uit drie geïntegreerde onderdelen: a. (Positieve) gezondheid, gezond leven, welzijn en preventie b. Sociaal domein: Zorgkantoren, GGD - GHOR, Publieke voorlichting, RIVM en Wetenschap en c. alle op gezondheid en zorg gerichte VWS, SZ & W directoraten, de curatieve en geestelijke gezondheidszorg;
  6. De 'Primaire reflex' van het systeem is Gezondheid & Gezond(er) leven. De medische zorg- en sociale hulpverlening fungeert als onmisbare ruggensteun (backbone);
  7. Alle onderdelen werken 'muurloos', complementair, resultaatgericht en integraal met het veld;
  8. Professionals zijn landelijk, gemeentelijk en in de uitvoering individueel en collectief verantwoordelijk voor het resultaat;
  9. Nederland stapt over van Zorgverzekering op een Gezondheidsverzekering;
  10. Het Eigen (zorgdrempel) Risico vervalt, mits bevolking helpt de gezondheidsdoelen te halen. De overheid biedt burger tools;
  11. Onder deze Gezondheidsverzekering vallen alle Nederlanders, daklozen, migranten en ongedocumenteerden (ziek - niet-ziek);
  12. Bestaande wet- en regelgeving en bekostigingssystemen worden aangepast aan het Gezondheidssysteem NL 2022 - 2032;
  13. Het Gezondheidssysteem beoogt de reductie van de zorg- en hulpvraag en daarmee het vrijkomen van financiële middelen.
  14. De jaarlijks vrijgekomen financiële middelen worden minimaal voor 50% geherinvesteerd in gezondheid en gezond leven. 

Op de website nldebestezorgterwereld.nl worden de vijf stappen en 20 kernpunten op hoofdlijnen geschetst. Wilt u per email reageren: hello@nldebestezorgterwereld.nl.

Stap 2: 

Hoe verleid je burgers op een gastvrije manier om hun huizen uit te komen en bewoners in de gelegenheid te stellen om dagelijks zo gezond mogelijk te leven, vooral ook buiten, samen te ontspannen, te helpen, te leren van elkaar en in vrijheid samen te (net)werken, elkaar versterkend in  (belangrijk!) groene sfeervolle buurten en wijken? 

Mensen moeten kunnen leven, ademen en in hun vrije tijd gezellig en actief bezig zijn. Zo simpel is het.
Tegen de achtergrond van een onrustige en stressvolle wereld, eenzaamheid, ongelijkheid en allerlei maatschappelijke veranderingen is het belangrijk dat alle Nederlanders in een relatief ontspannen, open en op gezond leven, in een betaalbaar huis wonen in een sfeervol ingerichte wijk, buurt en straat. 

Stap 2 Het politieke fundament (2024) voor een beweging naar 'zorgzame gemeenschappen, buurten en wijken, moet niet langer blijven hangen in abstracties en plannen, die vooral op 'zorg en preventie' zijn gericht in plaats van op gezondheid en gezond leven. Ik zou de gezondheidslijn doorgezet willen zien.

Dat kan alleen en solide als er een constructie komt waar burgers echt zeggenschap krijgen over 'hun' wijk of buurt.
Een lang bestaande wens, maar het lukt de overheid alsmaar niet, maar wel een belangrijke randvoorwaarde.
Met stap 2 gaan we die broodnodige stap zetten. Cruciaal is dat alle gemeenten met de zorgverzekeraars in 'hun' buurten de omslag maken de komende zes jaar en voldoen aan die eisen. 

Zie ook de wijk- en buurtkaart 2023 van het CBS. 

elke straat wonen mensen die gezond zijn, maar ook ziek zijn en zorg en hulp nodig hebben Ook zijn er mensen die enthousiast hun  hobby's willen laten zien, of een potje willen schaken of tafeltennissenlaten zien en zo wederzijdse interesses los maken. De enorme opgave zit in het feit dat dit in 13.000 buurten moet gebeuren. 


Stap 2: is gebaseerd op de volgende kernpunten:.

  1. Gemeentes, evenals de overheid (en bedrijven), zetten Gezondheid Op 1
  2. Bewoners krijgen een strategische rol bij het ontwikkelen van beleid aangaande hun wijk of buurt;
  3. Gemeenten stappen t.a.v. de wijken en buurten over van 'zorg, hulp en preventie' naar 'gezondheid, gezond leven en zorg';
  4. Het Gezondheidssysteem NL promoot Gezond Leven 'op eigen kracht';
  5. Geraffineerde verleidelijke TV en internet reclame die de gezondheid van kinderen schaadt wordt verboden;
  6. Gemeentes moeten hun (13.700) buurten uiterlijk 2025 voorzien van een outdoor 'fitness / spel / leefstijl / ontmoeting' plek;
  7. In buurten komen werkruimtes om buitenshuis 'thuis' te kunnen werken, waar dat thuis niet mogelijk is;
  8. In buurten komen kleine werkplaatsen om buurtbewoners hobby's uit te oefenen (schilderen, timmeren, e.d.);
  9. Er komen extra plekken voor buitensporten, zoals buiten schaken, tafeltennis, e.d., inclusief zit-, training- en speelplekken voor jong en oud;
  10. Iedere buurt krijgt klein formaat 'moestuinen', waarvan de omvang is afgestemd op het aantal huishoudens en scholen;
  11. De gemeente voorziet buurten en bewoners in de nabijheid van voorzieningen van outside digitale netwerken;
  12. Voorzieningen waar veel mensen zich ophouden krijgen een 'digitale meldpaal' als onveilige situaties zich gaan voordoen;
  13.  Buurten krijgen financiën om deze plekken aantrekkelijk te maken;
  14. De primaire reflex van het systeem is 'gezondheid,' 'gezond leven' en 'welzijn.' Het is van belang om de bevolking permanent alle mogelijke kennis over en het belang en 'hoe' van gezondheid aan te bieden. Dat kan betekenen dat zij minder een beroep hoeven te doen op professionele 'zorg- en hulpverlening' maar wel beter zijn voorbereid als men een beroep moet doen op professionals;
  15.  Alle professionals in het systeem hebben de verantwoordelijkheid om gezondheid en gezond leven in hun dienstverlening te integreren en uit te dragen;
  16. Om de kennis over gezond leven, zorg en hulpverlening in de bevolking een flinke boost te geven, komt er (a) grote kennis databank, (b) een onafhankelijke 'thema' televisiezender, (b) interactieve internet-/ streamingdienst en (c) een website, waar alle Nederlanders (jong en oud) niet alleen al hun informatie kunnen vinden, maar ook hun vragen krijgen beantwoord;
  17. Dit initiatief staat onder auspiciën van de overheid en koepelorganisaties, ter beschikking;
  18. Bewezen succesvolle buurt / lokale / regionale gezond(er) leven, zorg- en hulpverleningspilots, -projecten en andere initiatieven, worden door een organisatie landelijk getest op uitrolbaarheid en bij succes, NL-breed uitgerold.


Stap 3: 

Een 'Kennisrevolutie' ontketenen. Door burgers een digitaal kennis en informatieplatform en een digitaal 'leef' plan aan te bieden. Het helpt de mens, ook als collectief mensen, wijzer te worden, te leren, zodat Nederlanders in staat zijn gezonder te leven, ziektes tijdig te herkennen, te voorkomen en zo gezond mogelijk ouder te worden...

In de wereld draait alles om kennis, informatie en snelheid. Echter het geheugen van mensen is beperkt gebleken. Mensen vergeten snel. Juist op het vlak van gezond leven, zorg- en hulpverlening is het belangrijk de herinnering en het overzicht te hebben over je gezondheid, lichamelijke, mentale en sociale situatie. Het kennis en informatieplatform plus een digitaal 'leef plan' helpen daarbij en houdt mensen scherp. 

In de zorg- en hulpverlening in Nederland zijn we nog niet zover om voor burgers relevante en cruciale kennis vanuit een centraal platform en met een 'leef' plan de gezondheid hoog te houden. Dat zal dus even wennen zijn.

Nu is het nog zo dat burgers op internet veel moeten zoeken. De kennis is er wel, maar weet die als burger maar eens te vinden. Met veel zoektijd lukt dat nog wel, maar hoe zit het met de betrouwbaarheid?.

Daarom stelt het Gezondheidssysteem NL voor een kennis- en informatieplatform te ontwikkelen . Het platform is bedoeld voor zowel alle Nederlandse burgers als alle professionals.
Ook dit platform richt op alle facetten van zowel gezondheid, gezond leven als vormen van medische en mentale zorgverlening en sociale hulpverlening.

Het doel van het platform is burgers adequaat en snel de juiste kennis en informatie te leveren en hun vragen te beantwoorden.

De burger kan toegerust met deze kennis serieus proberen ziektes en sociale problemen eerder en tijdig te herkennen, te voorkomen, uit te stellen, danwel de goed voorbereid in gesprek te gaan met betrokken professionals.

Het kennisplatform wordt gekoppeld met het ‘leef’ plan. Het 'leef'plan kan iedere burger straks downloaden en kan de hele geschiedenis voor de duur van een leven worden opgeslagen en weer zichtbaar gemaakt. Voor meer informatie over het 'leef' plan gaat u naar de knop ‘leefplan.’  

Het kennisplatform valt onder de verantwoordelijkheid van de overheid i.c. het betreffende departement. Mocht dit kennisplatform een succes zijn, dan is wenselijk het Europees uit te rollen.

Zorg- en hulpverleningsorganisaties en hun professionals zijn in wezen 'kennismonopolisten'. Zo is het ooit, goed bedoeld weliswaar, gaandeweg, ontstaan. Maar de tijden veranderen voortdurend. Het kennisgat tussen professionals en de burgers is kolossaal. Dit staat zelfregie van de burger in de weg, terwijl de overheid hier in haar beleid wel op mikt. Dit heeft grote gevolgen.
Beleid, plannen en projecten komen nog steeds te vaak tot stand zonder de burger er bij te betrekken.
Raar, want de overheid gaat in haar plannen uit van een 'actieve participerende burger.' Waarmee een 'burger' wordt bedoeld die in de spreekkamer of aan het loket goed voorbereid, zijn mannetje of vrouwtje staat. Maar de werkelijkheid is alles behalve dat.
Zowel het NIVEL als de Raad voor de Volksgezondheid wezen er al op, dat tussen de 25% en 36% van de Nederlanders (ik vermoed dat dit percentage hoger ligt) niet in staat is tot dat 'actieve' gedrag, vaak omdat ze het te complex vinden of de kennis en de moed missen om dit in een gesprek met een professional te melden.  

Het is toch vreemd dat in een tijdsgewricht waar kennis, informatie en goede communicatie via de mobiele telefoon laptop of PC op enorme schaal gebruikt wordt, de burger op het gebied van medische zorg, sociale hulpverlening en Gezond Leven zich maar moet zien te redden. Dat moet dus anders...

Stap 3: is gebaseerd op de volgende kernpunten:

  1. Een kennisrevolutie te ontketenen vanuit hulp-, zorgverlening en Gezond leven;
  2. Professionals stellen alle (para-)medische, verpleegkundige, sociale, publieke en leefstijlkennis publiekelijk ter beschikking. 
  3. Daartoe staat hen tevens een 'thema' televisiezender, streamingdienst en website ter beschikking (uiterlijk in 2025 operationeel);
  4. Burgers kunnen 24/7 via deze media kennis nemen van alles op het gebied van medische, mentale en verpleegkundige zorg, sociale hulpverlening en Gezond Leven thema's  op TV, de streamingdienst of de website. 
  5. Dit initiatief plaats te laten vinden onder auspiciën van de ministeries, betrokken koepels, zoals: LHV, NFU, VNZ, VNG, FMS, en de overige koepels;
  6. Er voor te zorgen dat alle Nederlanders/huishoudens optimaal digitaal gebruik kunnen maken van deze diensten door er voor te zorgen dat alle huishoudens per eind 2025 'Digi proof' zijn.* 

(*) 'Digi proof' komt bij de 'digitale revolutie ter sprake. Ga daarvoor terug naar de homepage.

Stap 4: 

De Digitale Revolutie
Kennis- en Data 'gedreven' Gezondheid en Zorg v.v.

De digitale revolutie maakt steeds meer taken die voorheen nog mondeling, schriftelijk of fysiek moesten plaatsvinden nu al digitaal mogelijk. Ook in de zorg- en hulpverlening. Het raakt alle vormen van gezondheid, zorg- en hulpverlening.
Digitalisering kan het thema gezondheid en gezond leven betrouwbaar en snel dicht bij de burger brengen. Digitalisering zal ook de rol, de werkdruk en de effectiviteit van professionals verlichten.

De professional is in een digitale wereld (additioneel) altijd nabij en kan bij nacht en ontij bij de burger opkomende zorg- en hulpverleningsvraag beantwoorden. Zo kan ook de noodzaak voor een fysiek consult, snel worden ingeschat. Maar dat gaat niet vanzelf. Professionals en burgers zullen dat pad moeten (leren) ontdekken. Zo zou het moeten zijn...

Om zover te komen moet er ruim aandacht komen voor de connectie burger - professional. Digitalisering, zoals interne automatisering van administraties, EPD's, technologische systemen, planning en logistieke systemen vinden vooral plaats intern, binnen, organisaties, maar de digitale connectie tussen de burger en die organisaties krijgt amper aandacht. Dat is hard nodig.

Je kunt daar als burger of als organisatie, behalve beeldbellen, nieuwe concepten voor bedenken, die verder gaan.

Gedacht kan worden aan de mogelijkheid om in ieder huis houden een 'huisarts thuis', 'mentale zorg thuis', 'welzijnswerk thuis' en 'ziekenhuisthuis 'kit' te hebben. De 'kit' is digi zorg en hulp proof en wordt alleen dan gebruikt als dat nodig is. Mensen geven daar toestemming voor.

Niet alleen in zorg- en hulpverleningspraktijken maar ook bij de mobiele burger thuis en onderweg. De andere kant van de medaille is dat de bevolking een giga databron is voor de medische zorg, sociale hulpverlening en het wetenschappelijk onderzoek. Dit moet niet vergeten worden.

Het gaat hier dus om een digitale revolutie, namelijk het verbeteren van de kwaliteit, snelheid en interactiviteit van de verbinding tussen zender en ontvanger v.v.  

Het Gezondheidssysteem NL wil bereiken dat 18 miljoen Nederlanders kwalitatief hoogwaardig digitaal kunnen communiceren met een kleine 2 miljoen professionals, in zo'n vijf duizend organisaties.

Cruciaal voor geïntegreerde zorg- en hulpverlening, gezond leven data en informatie is, dat het technologisch perfect klopt en professioneel goed is geregeld en dat 8.5 miljoen huishoudens geschikt worden gemaakt   (gecertificeerd) worden gemaakt en probleemloos 'digi-zorg proof' te communiceren.
De ontwikkeling is stormachtig en vraagt om extra aandacht van aanbieders en overheid.

Stap 4: is gebaseerd op de volgende kernpunten:

  1. Gezondheid Op 1;
  2. In het Gezondheidssysteem NL werken professionals met fysieke en digitale kennis uitwisseling, evenals met fysieke én digitale zorg- en hulpverlening tussen burgers, patiënten, cliënten en professionals. Geprobeerd worden steeds meer digitaal af te handelen; 
  3. Uiterlijk eind 2025 zijn alle huishoudens 'digi-zorg en hulp en koppeling proof' en geschikt voor e-Health en e-Healthcare;
  4.  In het kader van de 'Kennisrevolutie' is de 'digi-zorg-en-hulpverlening Proof' ontwikkeling en kan gewerkt worden aan een groot digitaal netwerk m.b.t. gezondheid, medisch-, sociale en mentale vragen en ontwikkelingen 
  5. Om de bevolking optimaal en onafhankelijke kennis en informatie te bieden komt er één landelijk onafhankelijk digitaal en meertalig kennisplatform,  met een interactieve internetdienst (vraagbaak) en een nieuwswebsite. Hier is alle kennis en informatie geconcentreerd is (bijv.: thuisarts.nl, NL Sociaal & SamenGezond). Nu is het versplintert, lastig vindbaar, vaak niet gebruikers vriendelijk en is de betrouwbaarheid niet gegarandeerd;
  6. De website staat onder auspiciën van de overheid en alle betrokken koepelorganisaties.

Stap 5: 

Hoe verbeteren we de gezondheid van mensen, zodanig dat top medische zorg en top sociale hulpverlening in en tussen alle sectoren beter op elkaar ingespeeld raken en zo de gezondheid van burgers, gezond leven versterken

Nieuwe inzichten hard nodig

De echt structurele oplossing van de problemen in de zorg- en hulpverlening moeten vooral zitten in de eenvoud van het nieuwe basisconcept en de integratie met maatschappelijke, sociale vernieuwingen en de vernieuwingen in het welzijnswerk.

Om effectiever te kunnen werken moeten nieuwe inzichten dus vertaalt worden in fundamentele keuzes op diverse fronten. Ook moeten zorg- en hulporganisaties op zoek naar nieuwe en passende organisatie- en managementfilosofieën en vormen.
Zo ontstaat ruimte om geleidelijk maar resoluut ruimte te krijgen om de gevraagde zorg op het hoogste niveau te leveren.  Het is belangrijk op zoek te gaan naar die nieuwe inzichten. Zo kwam ik uit op Jochem O. Mierau,  Elinor Ostrom en Damiaan Denys. Allemaal zeer vernieuwend. Ik werk hun bijdrage nog nader uit 

'Contouren van een nieuw zorgstelsel' (Jochem O. Mierau)

Jochen O. Mierau beschrijft in een artikel in het NTVG (d.d. 6 april 2023) zijn interessante ideeën over de contouren van een nieuw zorgstelsel. Op basis van een beschrijving van de huidige situatie en problemen in de zorg en het ontstaan ervan constateert hij: 'dat het zorgaanbod in het Nederlandse zorgstelsel niet langer groter is dan de vraag. Concurrentie is wat hem betreft verleden tijd. De balans tussen zorg en gezondheid moet worden hersteld. Regio's krijgen een centralere rol en wettelijk verankerde gezondheidsdoelen staan op de agenda'. Hij pleit verderop in het artikel gezondheidsdoelen te verankeren in de wet. 
Een recent Amerikaans onderzoek laat zien dat de zorg maar voor 11% bijdraagt aan de zorg. Eerdere Nederlandse onderzoeken (Erasmus Universiteit, RVS) geven, weliswaar een iets hoger (18%), maar wel vergelijkbare uitkomst.
De andere 89% wordt bepaald door sociale omstandigheden, de omgeving, individueel gedrag en biologische en genetische factoren. Toch is het overgrote deel van de gezondheidsuitgaven zorg gerelateerd

Beheren van gezondheidsregio's 
In de plannen om de zorg regionaal te organiseren is het van belang het informele karakter van samenwerkingsverbanden en de behoefte van institutionele legitimiteit te borgen, zou het goed zijn te werken met korte manifesten. Daarin moeten op hoofdlijnen de eindige 'hulpbronnen' zorg- en hulpverlening, doelstellingen en gedragsregels van betrokken partijen zijn vastgelegd.



Als toetssteen voor de gezondheidsmanifesten kan gewerkt worden met de zogenaamde ontwerpprincipes van Elinor Ostrom. In dat kader, schrijft Mierau, 'kan een gezondheidsregio geïnterpreteerd worden als een gezamenlijke hulpbron die tot doel heeft de gezondheid van de inwoners te borgen. In deze principes gaat het er allereerst om dat de regio's helder zijn afgebakend, afspraken aansluiten bij regionale omstandigheden, relevante partijen elkaar betrekken bij besluitvorming en dat regio's een bepaalde mate legitimiteit hebben om zich te organiseren.

Elinor Ostrom (1933 - 2012)
Elinor Ostrom was een Amerikaans politieke wetenschapper en Nobelprijswinnaar. In 2009 kreeg zij als eerste vrouw de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie voor de analyse van economisch bestuur, vooral voor gemeenschappelijke bronnen. 
Ze heeft over de hele wereld onderzoek gedaan naar het succesvol besturen van (ooit bijna uitgeputte) hulpbronnen door burgers en organisaties samen. Dit zonder de directe inbreng van de overheid. Omdat ook zorg en hulpverlening langzamerhand uitgeput raken, is het goed te kijken wat haar inbreng ons kan opleveren.
Het lukte haar door haar argumentatie uit te stijgen boven de dichotomie 'privatisering' en 'bestuurd door de overheid' uit te stijgen.

Damiaan Denys (auteur boek: 'Het Tekort Van Het Teveel)'

Denys, psychiater en hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, beschrijft in zijn boek 'Het Tekort Van Het Teveel' de paradox en de crisis in onze geestelijke gezondheidszorg. Overigens met veel overeenkomsten met de curatieve zorg.
Een zeer lezenswaardig boek, waarin hij ondermeer schrijft: 'Vooral de westerse wereld (de WIERD-landen) zit in een 'mental health crisis'. Het is multidimensioneel en is van economische, wetenschappelijke en sociale aard.'
De cijfers van het Trimbos Instituut laten zien dat de mental health crisis volop Nederland treft. Het Trimbos Instituut en de landelijke overheid hebben hier wel aandacht voor.
Damiaan Denys benoemd en waarschuwt in zijn boek voor de Paradox (pas op!) van Het Tekort van het Teveel.  Die paradox luidt: 'Wat je ook doet en verandert in de zorg, het wordt er alleen maar erger op.' 

Het is goed deze drie benaderingen te toetsen op bruikbaarheid ten behoeve van de organisatorische opbouw van het gezondheidssysteem NL. De tijd zal het uitwijzen...

Stap 5: is gebaseerd op de volgende kernpunten:

  1. Gezondheid Op 1 voor alle professionals, alle organisaties en partijen en in de patiëntenzorg;
  2. Leg Gezondheidsdoelen vast in de wet;
  3. Stem vijfjaarlijks alle zorgaanbod af op de zorgvraag;
  4. Alle gemeenten organiseren hun eigen gehandicapten en ouderenopvang in hofjes of dorpen;
  5. Alle wijken en buurten zijn 'digi-zorg' proof;
  6. Ieder huishouden krijgt een gecertificeerde 'huisarts thuis', 'ziekenhuis thuis' en 'gemeente thuis' aansluiting;
  7. Betrek en informeer de burger over die die moet weten over gezondheid, medische en mentale zorg en sociale hulpverlening;
  8. Vergroot de kennis van de burger op de terreinen : gezondheid, gezond leven en alle vormen van zorg- en hulpverlening;
  9. Biedt de burger professionele kennis, de mogelijkheid en de middelen om thuis problemen eerder te herkennen, te voorkomen, uit te stellen, maar ook om goed voorbereid het gesprek met de professionals in te gaan;
  10. Breid waar het kan, de mogelijkheden om als burger zelfhulp toe te passen continu uit;
  11. Medtech jump*: Vroeg diagnostiek:
    1. informeer de burger in een gesprek over nu nog onschuldige radiologische vroeg waarnemingen in het lichaam, over een ooit ernstige medische aandoening.
    2. Voer zo mogelijk een préstadium in voor patiënten met nu nog een onschuldige vroegwaarneming maar later wel kan uitgroeien tot een ernstige aandoening.
  12. Scheidt organisatorisch de laag risicozorg van de hoog risicozorg;
  13. Richt leefstijl- en gedragsverandering ook op de sociale omstandigheden van de patient;
  14. Ook zorgverzekeraars dienen mensen (klanten) die nog niet ziek zijn actief te prikkelen, te motiveren en te ondersteunen;
  15. Beperk de aanschaf van hoop technologische medische apparatuur tot een beperkt aantal topklinische ziekenhuizen en UMC's, verspreid over het land; 
  16. Verwijder 20% van de 40% (genoemd in rapporten) van de overduidelijk niet bewezen zorg- en hulpverlening; 
  17. Investeer kennis en informatie in en moedig een plezierige thuis, wijk, buurt en school leefomgeving aan;
  18. Ontwikkel ten behoeve van de organisatie, cultuur, management en taakverdelingsmethodieken een nieuw, gebaseerd op eigen regie, zelfsturing, bottom-up werken, vertrouwen, netwerken, gedeelde verantwoordelijkheden, passend bij de moderne geneeskunde, zorg- en hulpverlening curriculum en breng die onder bij één van de universiteiten;  
  19. Ter ontlasting van de huisartsenzorg wordt het werken met 'de juiste zorg- en hulpvraag op de juiste plek en het juiste moment.' Bedoeld is hier dat de potentiële patient zo vroeg mogelijk onderkent of het een medische zorgvraag is of een sociale hulpvraag of beide;
  20. Als overloop van de ziekenhuizen worden 1e. lijn gezondheidscentra voorzien van extra onderzoek en behandelunits, waar specialisten poliklinische laag-risico onderzoek en behandelingen kunnen verrichten;
  21. Alle basisziekenhuizen als 'ziekenhuis in ziekenhuis' model worden ingericht, dit t.b.v. de behandeling van medium en laag risico patiënten; Voordeel t.o.v. een ZBC is dat in noodgevallen alle ziekenhuisfuncties aanwezig zijn;
  22. Alle specialismen in topklinische ziekenhuizen en UMC's de mogelijkheid krijgen hun specialisme/discipline in een 'ziekenhuis in ziekenhuis' model uit te voeren;
  23. Deze organisatorisch geïntegreerde  units worden bestuurd door de betreffende medische discipline(s);
  24. Het huidige bekostigingsmodel dient hierop te worden aangepast.

De huisartsen kennen hetzelfde probleem als de ziekenhuizen en zouden ook veel meer gebruik kunnen maken van taakdifferentiatie. Huisartsenpraktijken zijn 'bedrijven' geworden. Door flink te differentiëren, ontstaat er een nieuwe regelmaat, gepaard gaande met een relatieve rust in de praktijk. De tijd die daardoor vrijkomt kan dan gebruikt worden voor andere zaken.

Conclusie

tekst volgt binnenkort.


ddd

#NLdebestezorgterwereld is onderdeel van HAZ  - Copyright 2024 - Privacyverklaring